किरण भावसार हे महाराष्ट्रातील एक संवेदनशील कवी, लेखक आणि बालसाहित्यिक म्हणून ओळखले जातात. ते प्रामुख्याने आपल्या ग्रामीण जीवन, कामगार जाणिवा आणि लहान मुलांसाठीच्या साहित्यासाठी प्रसिद्ध आहेत.
वैयक्तिक पार्श्वभूमी
मूळ गाव: वडांगळी, तालुका सिन्नर (जिल्हा नाशिक), महाराष्ट्र.
सध्याचे वास्तव: ते नोकरीनिमित्त सिन्नर येथे स्थायिक आहेत.
साहित्यिक योगदान
किरण भावसार यांनी कविता, ललित लेख आणि बालसाहित्यामध्ये लक्षणीय लेखन केले आहे. त्यांच्या नावावर सुमारे ८ पुस्तके प्रकाशित आहेत:
कवितासंग्रह: ‘मुळांवरची माती सांभाळताना’ आणि कामगार जाणिवांवर आधारित ‘घामाचे संदर्भ’ हे त्यांचे प्रमुख कवितासंग्रह आहेत.
ललित लेखसंग्रह: ‘आठवणींची भरता शाळा’ आणि ‘शनिखालची चिंच’ हे त्यांचे ई-बुक (E-books) स्वरूपातील ललित लेखसंग्रह विशेष गाजले आहेत.
बालसाहित्य: त्यांनी ‘एक होता धगुला’ (किशोर कादंबरी), ‘स्वप्नवेड्या पंखांसाठी’ यांसारखे बालकाव्यसंग्रह व मित्रत्वाच्या नात्यावर आधारित ‘मित्राची गोष्ट’ या पुस्तकांचे लेखन केले आहे.
विशेष यश आणि पुरस्कार
बालभारती अभ्यासक्रमात स्थान: त्यांच्या ‘स्वप्नवेड्या पंखांसाठी’ या संग्रहातील ‘अदलाबदल’ या बालगीताचा (बडबडगीत) बालभारतीने इयत्ता दुसरीच्या ‘खेळू करू शिकू’ या पुस्तकात समावेश केला आहे. हे पुस्तक बालभारतीने १० भाषांमध्ये अनुवादित केल्यामुळे त्यांची ही कविताही अनेक भाषांमध्ये पोहोचली आहे. याशिवाय इयत्ता पाचवीच्या अभ्यासक्रमातही त्यांच्या कवितेचा समावेश करण्यात आला आहे.
विशाखा पुरस्कार: त्यांच्या ‘मुळांवरची माती सांभाळताना’ या कवितासंग्रहाला यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठाचा प्रतिष्ठित ‘विशाखा पुरस्कार’ मिळाला आहे.
पद्मश्री नारायण सुर्वे साहित्य पुरस्कार: त्यांच्या कामगार जाणिवा व्यक्त करणाऱ्या ‘घामाचे संदर्भ’ या कवितासंग्रहाला पुणे येथील पद्मश्री नारायण सुर्वे साहित्य कला अकादमीचा पुरस्कार जाहीर झाला आहे.
इतर पुरस्कार: त्यांना अहमदनगरच्या इतिहास संशोधन मंडळाचा राज्यस्तरीय ‘कवी अनंत फंदी पुरस्कार’ देखील प्राप्त झाला आहे.
एक रंजक गोष्ट: त्यांच्या ‘शनिखालची चिंच’ या ललित लेखाने प्रभावित होऊन इंग्लंडमधील एका वाचकाने (सुधीर बर्वे) आर्थिक मदत पाठवली, ज्यातून किरण भावसार यांनी त्यांच्या मित्रांच्या मदतीने मेंढी गावात १५० चिंचेची झाडे लावून पर्यावरण संवर्धनाचे एक उत्तम काम उभे केले.